این روزها همه از اهمیت آموزش برنامه‌نویسی مطلع هستند. مخصوصا علاقه‌مندان به حوزه‌ی فناوری اطلاعات و ارتباطات، کم و بیش رابطه‌ی تنگاتنگی با برنامه‌نویسی دارند.

اگر شما هم به شروع آموزش برنامه‌نویسی علاقه دارید، جای درستی آمده‌اید. اما اگر هنوز شک دارید، می‌توانید ۵ دلیل برای یادگیری برنامه‌نویسی را اینجا بخوانید.

شاید برای شما هم از این دست سؤال‌ها پیش بیاید:

  • برای آموزش برنامه‌نویسی از کجا باید شروع کرد؟
  • آیا برای برنامه‌نویس شدن، حتما باید تحصیلات در زمینه مهندسی کامپیوتر یا مهندسی نرم‌افزار داشته باشم؟
  • آیا در این سن می‌توانم برنامه‌نویسی یاد بگیرم؟
  • بهترین زبان برنامه‌نویسی چیست؟
  • و …

در این مقاله سعی شده که به زبان ساده، به تمام سوال‌های شما برای شروع برنامه‌نویسی جواب بدهیم تا برای آموزش برنامه‌نویسی، مسیر عملی و ساده‌ای پیش روی شما ترسیم شود.

قدم اول!

آموزش برنامه‌نویسی

ابتدا لازم است بدانیم که برنامه‌نویسی کاری ساده است و اگر کسی به شما گفته که همه‌ی برنامه‌نویسان افرادی

  • با ضریب هوشی عالی
  • با قدرت ذهنی فوق‌العاده
  • و علاقه‌مند به چای و قهوه هستند،

فقط آخری را راست گفته است. پس از یادگیری آن نترسید.

در هر کاری اگر پشتکار و تمرین کافی داشته باشید حتما موفق خواهید شد.

پیش‌نیاز‌های شروع برنامه‌نویسی

آموزش برنامه‌نویسی بازه‌ی سنی خاصی ندارد؛ اگر سن شما بین ۷ تا ۷۰ سال است، می‌توانید شروع به یادگیری برنامه‌نویسی کنید.

همانطور که بالاتر هم ذکر شد، یادگیری برنامه‌نویسی نیازمند پشتکار و علاقه و همچنین تمرین است. هر چند کسانی که در دانشگاه، رشته‌های کامپیوتر و نرم‌افزار را خوانده‌اند با مفاهیم اولیه بیشتر آشنا هستند، اما این موضوع دلیل نمی‌شود که سایر افراد برنامه‌نویس‌های خوبی نباشند.

بسیاری از برنامه‌نویسان موفق هستند که بدون داشتن مدرک دانشگاهی و با صرف زمان و یادگیری مداوم فنون و تکنیک‌های برنامه‎نویسی از دانش‌آموختگان نرم‌افزار هم موفق‌تر بوده‌اند.

اما برای شروع آموزش برنامه‌نویسی چه چیزهایی لازم است؟

  • منطق ریاضی: کامپیوترها بر پایه منطق ریاضی عمل می‌کنند. فرقی ندارد که با چه زبانی برنامه‌نویسی می‌کنید؛ مهم این است که با کامپیوتر، منطقی صحبت کنید! در نتیجه آشنایی نسبی با ریاضیات و البته کمی علاقه به آن، برای یادگیری برنامه‌نویسی ضروری است.
  • زبان انگلیسی: آشنایی حداقلی (خواندن و نوشتن) با زبان انگلیسی برای آموزش برنامه‌نویسی بسیار مهم است. علاوه بر این که خود کد زدن، به زبان انگلیسی انجام می‌شود، در طول پروسه‌ی یادگیری، نیاز دارید تا مطالب مختلفی را با جستجو در اینترنت یاد بگیرید و یا پاسخ مشکلات خود را بیابید. از طرفی، اغلب منابع به صورت ترجمه شده در دسترس نیستند. در نتیجه، تسلط به زبان انگلیسی برای یک برنامه‌نویس، یک مهارت کلیدی است.
  • مفاهیم کلی فناوری اطلاعات (IT): یک برنامه‌نویس باید با مفاهیم IT آشنا باشد. مثلا باید بداند که کدها چگونه اجرا می‌شوند؟ سرور و کلاینت چیست؟ مفسر با کامپایلر چه تفات‌هایی دارند؟ و …

از کجا شروع کنیم؟

آموزش برنامه‌نویسی

قبل از شروع به یادگیری یک زبان برنامه‌نویسی باید با اصول و مبانی کلی و منطق برنامه‌نویسی آشنا شوید.

هر زبان برنامه‌نویسی شامل نحوه‌ی کدزنی (syntax) مخصوص به خود است. اما چیزی که بین تمام زبان‌ها یکسان است، الگوریتم کلی کد است.

می‌توان سینتکس هر زبان را به درس املا و الگوریتم‌نویسی را به درس انشا تشبیه کرد.

در املا به شناخت حروف و کلمات پرداخته می‌شود. اما ساختار جمله و نحوه‌ی بیان منظور در قالب کلمات و جملات، مربوط به انشا است.

برای حل کردن یک مسئله، راه‌حل‌های مختلفی وجود دارد و کدهای زیادی می‌شود نوشت. اما کدی بهتر است که با بینش قوی‌تر و توجه بیشتر نوشته شود.

به همین دلیل اگر نحوه‌ی الگوریتم‌نویسی و رسم فلوچارت را بدانید، باعث می‌شود کدهای مفهوم‌تر و بهتری بنویسید.

کدام زبان برنامه‌نویسی بهتر است؟

چه زبانی را انتخاب کنم؟

قدم بعدی شما انتخاب حوزه و زبان برنامه‌نویسی است.

باید بدانید که هر زبان برنامه‌نویسی برای یک کاری به وجود آمده است. یعنی در ابتدا نیازی وجود داشته و بعد متناسب با آن، زبانی به وجود آمده است. به همین دلیل، هیچ زبانی بهتر از دیگری نیست و هر کدام در جای خود کار می‌کنند. البته بین سرعت پردازش کد، منابع مورد استفاده، راحتی سینتکس و … در زبان‌های برنامه‌نویسی مقایسه‌هایی انجام می‌گیرد. ولی برای شروع کدنویسی توجه به این موارد ضروری نیست و ممکن است شما را دچار سردرگمی کند.

شما ابتدا باید مشخص کنید که به کدام حوزه‌ی برنامه‌نویسی علاقه دارید. می‌خواهید طراح وب شوید؟ یا اپلیکیشن موبایل طراحی کنید؟ و یا وارد حوزه دسکتاپ شوید؟

موضوع دیگری که در انتخاب حوزه‌ی برنامه‌نویسی اهمیت دارد، بازار کار است که به آن اشاره‌ای می‌کنیم.

دسکتاپ:

به طور کلی نرم‌افزارهای حوزه‌ی دسکتاپ در ایران رشد تجاری چندانی نداشته و بیشتر در کارهای آزمایشی و پژوهشی داخل دانشگاه‌ها و یا مراکز صنعتی به‌خصوص استفاده می‌شود. برخی زبان‌های این حوزه عبارت‌اند از: MATLAB، C#، C++، C و جاوا.

C یکی از اولین زبان‌های برنامه‌نویسی است که بسیاری از زبان‌های امروزی نیز با اقتباس از آن ایجاد شده اند. ++C نسخه کاملتری نسبت به C بوده و کتابخانه‌های بیشتری برای استفاده‌ی برنامه‌نویسان به آن اضافه شده است. MATLAB (متلب) که بیشتر در بین دانشجویان فنی و مهندسی شناخته شده است، یکی از زبان‌های بسیار آسان برای یادگیری و در نتیجه نقطه‌ی شروع خوبی برای آموزش برنامه‌نویسی است.

موبایل:

نرم‌افزارهای موبایلی به خصوص در چند سال اخیر بازار خوبی را در جهان ایجاد کرده‌اند و برنامه‌نویسان ایرانی هم از این بازار سهم خوبی داشته‌اند. این بازار به دو بخش عمده‌ی اندروید و ios تقسیم شده که سهم اندروید در ایران بیشتر است. پایه‌ی اصلی زبان اندروید هم جاوا است.

وب:

برنامه‌نویسی وب در ۱۰ سال اخیر همواره مورد توجه بوده و اکنون نیز یکی از پرکاربردترین حوزه‌های برنامه‌نویسی به شمار می‌رود. از طراحی یک وب‌سایت ساده گرفته تا سیستم‌ها و سامانه‌های آنلاین، شبکه‌های مجازی، بلاکچین و … از دل برنامه‌نویسی وب ایجاد می‌شوند. مهم‌ترین زبان‌های برنامه‌نویسی وب ASP ،PHP و جاوا هستند.

در ادامه …

حالا که الگوریتم و فلوچارت را یاد گرفته‌اید و زبان برنامه‌نویسی خود را هم انتخاب کرده‌اید، باید شروع به یادگیری کنید. می‌توانید از کتاب‌های الکترونیکی موجود در اینترنت استفاده کنید و یا از کلاس‌های حضوری استفاده کنید.

منابع آنلاین خوب، اگر چه با سرعت بالاتر و به صورت قدم به قدم، اقدام به آموزش می‌کنند، اما در صورت بروز مشکل و خطا در برنامه‌ها یا نصب نرم‌افزارهای مورد نیاز، کار را سخت می‌کنند.

در صورت نیاز به مشاوره درباره‌ی انتخاب زبان یا منابع آموزشی، می‌توانید با ما در ارتباط باشید:

۱- کامنت زیر همین پست

۲- آیدی تلگرام: @ultimate_developers_admin

۳- آیدی اینستاگرام: __ultimate_developer__

نهایت توسعه

چند نکته!

اگر می‌خواهید یک برنامه‌نویس حرفه‌ای باشید، مجبور خواهید شد که چند زبان برنامه‌نویسی مرتبط را فرا بگیرید.

بعد از یادگیری اولین زبان برنامه‌نویسی، فراگیری زبان‌های بعدی چندان دشوار نیست و خواهید دید که می‌توانید در عرض چند روز و یا حتی چند ساعت، یک زبان جدید را بیاموزید. اما نکته‌ای که باید به آن توجه نمایید این است که یادگیری فنون و مهارت‌های برنامه‌نویسی و خوب کد زدن، از یادگیری چند زبان مهم‌تر است. سعی کنید که برکه‌ای با عمق ۱۰۰۰ متر باشید، نه اقیانوسی با عمق ۱ متر!

برای این که بتوانید خوب کد بزنید، باید خوب کد بخوانید! خواندن کدهای دیگران باعث می‌شود که از آن‌ها ایده گرفته و بتوانید کدهای بهتری بنویسید.

سعی کنید که تا حد ممکن، تمرین‌های مختلف را حل کنید. تمرین زیاد و پی در پی، باعث می‌شود تا مغز شما با چارچوب منطق برنامه‌نویسی هماهنگ شود و اصطلاحا ذهن برنامه‌نویسی پیدا کنید. از هر روشی که اقدام به یادگیری می‌کنید، باید به این نکته توجه کنید که این منابع، برای تسلط کامل به برنامه‌نویسی کافی نیستند. برای برنامه‌نویس شدن تنها یک راه وجود دارد و آن این است که برنامه بنویسید. تا زمانی که کتاب‌ها و جزوه‌ها را نبندید، هیچ چیز یاد نخواهید گرفت.

در صورت بروز خطا و یا اشکالی که قادر به حل آن نبودید، می‌توانید در منابع آنلاین جستجو کنید. البته همانطور که قبلا گفته شد، تسلط حداقلی بر زبان انگلیسی، لازمه‌ی این کار است.

نکته‌ی دیگر این که در نوشتن کدها، منظم و خوش‌سلیقه باشید. اغلب برنامه‌نویسان در زندگی شخصی خود نظم خاصی ندارند. اما در مقابل، برنامه‌نویسان حرفه‌ای، داخل کدها بسیار منظم عمل می‌کنند. نحوه‌ی نام‌گذاری متغیرها، توابع و کلاس‌ها، فاصله‌ها و میزان تو رفتگی بلوک‌های کد و … دارای استانداردهای خاصی هستند. رعایت این استانداردها مخصوصا هنگام کار تیمی ارزش و اهمیت مضاعفی پیدا می‌کنند.

نکته‌ی پایانی

در آخر به علت اهمیت زیاد موضوع، تأکید می‌کنم که برنامه‌نویسی مهارتی است که با تکرار و تمرین زیاد به دست می‌آید. حتی بهترین استادان نیز نمی‌توانند تمام جزئیات و ریزه‌کاری‌ها را به شما نشان دهند. پس باید خودتان با تمرین زیاد و خواندن کدهای برنامه‌نویسان حرفه‌ای، مهارت‌های خود را افزایش دهید.

و نکته‌ی آخر این که باور کنید؛ می‌توانید.